Lochy i kroniki

                  Zapewne wiele osób kojarzy film animowany wytwórni Disney o rdzennej, amerykańskiej księżniczce, która zakochuje się w jednym z angielskich kolonizatorów. Dzisiaj przyjrzymy się tej historii na nowo – i spróbujemy z pomocą funkcjonujących zapisków, poszlak wyjaśnić funkcjonujące nieścisłości oraz naiwne uproszczenia. XIX-wieczny wizerunek Pocahontas              Sama początek można określić na rok 1607, kiedy to w Nowym Świecie zostaje założona osada Jamestown. Koloniści szybko zaczynają szukać kontaktu z Indianami; wymiana handlowa nie tylko wspomagała rozwój nowo założonych miast, ale i często pozwalała osadnikom w ogóle przetrwać. Funkcjonują liczne zapiski, że to rdzenna ludność – do pewnego okresu – pomagała kolonizatorom wznosić nowe miasta. W kryzysowych momentach dostarczano żywność i zwierzęce skóry, aby przybysze mogli przeżyć. Rozłam najczęściej...

                 Książki popularnonaukowe mają w przystępny sposób przybliżyć nawet najbardziej skomplikowane zagadnienia. W takim przypadku nie obędzie się bez wielu uproszczeń, przywołaniu – zwłaszcza w dziedzinach humanistycznych i interdyscyplinarnych – zaledwie kilku teorii, podanych najczęściej w bezrefleksyjny sposób. Sięgając po „Krótką historię archeologii” Braiana M. Fagana miałam to na uwadze. Jednak zachęcona pozytywnymi opiniami i instytucjami, które zgodziły się patronować pozycji, sięgnęłam po nią – wręcz z niecierpliwością.                I powiedzieć, że to dosyć przeciętna – jak nie mniej – pozycja, to w zasadzie nic nie powiedzieć. Pierwszym zastrzeżeniem – choć lekkim, nie oceniajmy aż tak po pozorach – było to, że nie napisał jej archeolog, a antropolog. Różnica? Znacząca i to naprawdę mocno rzucało się w oczy w trakcie...

Śląsk, noc z 2/3 maja 1921. Wybuch niszczy most w Szczepanowicach. Wkrótce wysadzane są kolejne. To działa Grupa Destrukcyjna "Wawelberga" rozpoczynając III powstanie śląskie. Dwa pierwsze powstania śląskie miały ograniczony zasięg i cele. W aspekcie militarnym zakończyły się przegraną powstańców. Przygotowania do trzeciego przebiegały już znacznie lepiej w aspekcie organizacyjnym. Zaangażowany, wprawdzie w ograniczonym zakresie, był także polski rząd oraz dowództwo Wojska Polskiego. Fakt ten był zatajany ze względu na reakcję międzynarodową. Powstańcy, w porównaniu do poprzednich zrywów, byli również dobrze przygotowani w kwestii zaopatrzenia w broń i amunicję. Swoistą innowacją było przeprowadzenie na znaczną skalę działań dywersyjnych, poprzedzających wybuch walk. Istotą dywersji, było i jest nadal zadanie przeciwnikowi jak największych strat przy nielicznych siłach własnych na jego tyłach. Działania te uderzają głownie w system komunikacji i łączności przeciwnika. Charakt...

                             Szamanizm do dzisiaj wzbudza wiele kontrowersji i niedomówień. Niekiedy kojarzy się z ekscentrycznym dziwakiem, który ubrany w zwierzęce skóry, pogrążony jest w narkotycznym transie, wyśpiewując pieśni, których znaczenia nie rozumie nikt i jedyne, co jest w stanie wzbudzić, to uśmiech politowania. Lub też łączony z ruchem New Ages i identyfikowany z takimi hasłami jak „każdy może być szamanem, jeśli tylko wystarczająco w to uwierzy” bądź okrzykami o konieczności odbycia praktyk szamanistycznych, jeśli tylko zapragniemy być szczęśliwi i pogodzeni z duchami przodków. Jakkolwiek podchodząc do tego tematu, należy przyjrzeć mu się z bliska i spróbować zrozumieć ten fenomen, zarówno naukowy, jak i społeczno-religijny.             Gdy podróżnicy z Europy Zachodniej napotykali w najdalszych zakątkach świata ...

Jedni je kochają, inni nienawidzą (choć nie wiem jak to możliwe). Fakty są takie, że udomowione koty towarzyszą ludziom od tysięcy lat. Jakie było ich miejsce w historii? Obecnie koty są jednymi z najpopularniejszych zwierząt domowych. Badania kociego DNA dowodzą, że dzikim przodkiem naszych „Mruczków” jest jeden z podgatunków żbika. To żbik afrykański, nazywany też kotem nubijskim. Ten dziki krewniak zamieszkuje większą część Afryki oraz Półwysep Arabski. Kot nubijski bywa głównie w rzadko uczęszczanych rejonach pustynnych. Zwrócicie uwagę na umaszczenie żbika afrykańskiego. Piaskowoszare futro, nieco ciemniejsze pręgi. To idealny kamuflaż na pustyni. Macie koty? Być może wasz ulubieniec wygląda podobnie. Sama jestem posiadaczką takich „domowych żbików”. Geny przodków są mocne. Kot nubijski (u góry) i moje koty. Widzicie podobieństwo? Łowcy gryzoni Pojawienie się kota w dziejach ludzi związane jest z historią rolnictwa. Początkowo koty przyciągnęła ilość jedzenia. Te, które wykazały s...